Araç Klima Bakımı ve Temizliği
Yaz sıcağında klimayı açıyorsunuz, ama gelen hava ne yeterince soğuk ne de temiz kokuyor. Ya da ilk açtığınız anda burnunuza rutubetli bir bodrum kokusu geliyor. Bu iki şikâyet, servislerde en sık duyulan klima sorunlarının başında geliyor ve ikisinin de çözümü çoğu zaman düşündüğünüzden basit. Aracınıza yeni yeni kendiniz bakmaya başlıyorsanız, araç klima bakımı öğrenmeye başlamak için gayet mantıklı bir yer; çünkü işlemlerin büyük kısmı el aleti gerektirmiyor, sadece düzen ve biraz sabır istiyor.
Klima Sistemi Nasıl Çalışır ve Neden Bakım İster?
Bakımı anlamak için sistemin mantığını kabaca bilmek gerekiyor. Klima, havayı "üretmez"; kabinden aldığı ısıyı dışarı taşır. Bunu yaparken kapalı bir devrede dolaşan soğutucu gaz, kompresör, kondenser ve evaporatör arasında sürekli hâl değiştirir. Sistemin herhangi bir halkası zayıfladığında sonuç aynıdır: soğutma düşer.
Klima neden zamanla soğutmayı bırakır?
En yaygın sebep, soğutucu gazın yıllar içinde azalmasıdır. Devre teorik olarak kapalıdır ama hortum bağlantıları, o-ringler ve kompresör keçesi mikron düzeyinde kaçak yapar. Yılda küçük bir miktar gaz kaybı normal kabul edilir; üç dört yıl üst üste bunu yaşayan bir araçta soğutma gözle görülür şekilde düşer.
İkinci sebep hava akışıdır. Gaz yerli yerinde olsa bile, kabin filtresi tıkalıysa veya kondenserin peteklerini yaprak, böcek ve çamur kapatmışsa serinlik kabine ulaşmaz. Klima "az üflüyor" diyorsanız, gazdan önce filtreye bakmak gerekir.
Soğutucu gaz seviyesini nasıl kontrol edebilirim?
Motor yağı gibi çubukla bakılabilen bir seviye göstergesi yok. Evde yapabileceğiniz kontroller dolaylıdır:
- Basit sıcaklık testi: Motor çalışırken klimayı en soğuk kademede, fanı orta hızda çalıştırın. Beş dakika sonra orta havalandırma menfezine bir termometre tutun. Dış hava sıcaklığının belirgin şekilde altında, serin ve kararlı bir üfleme bekleriz. Sıcaklık dış havaya yakınsa sistemde eksik var demektir.
- Kompresör devreye giriyor mu? Kaput açıkken klimayı açtığınızda kompresör kavramasının "klik" sesiyle bağlandığını duyabilirsiniz. Hiç devreye girmiyorsa gaz basıncı, alçak basınç şalterini tetikleyemeyecek kadar düşmüş olabilir.
- Manometre setiyle ölçüm: Alçak basınç portuna takılan basit setlerle basınç okunabilir. Ancak doğru okuma dış sıcaklığa bağlıdır ve yanlış yorumlanan bir değer sistemi fazla gazla doldurmaya yol açar. Aşırı gaz, eksik gaz kadar zararlıdır.
Gaz dolumunun kendisi, vakumlama ve kaçak testi gerektirdiği için servis işidir. Sizin işiniz sorunu erken fark etmek. Her yıl gaz eksiliyorsa çözüm dolum değil, kaçağın bulunmasıdır.
Kondenser temizliği neden atlanıyor?
Kondenser, radyatörün hemen önünde duran ince petekli parçadır. Soğutma sisteminin bakımını yaparken radyatöre bakıp kondenseri unutmak çok yaygın. Motor soğukken düşük basınçlı su veya basınçlı havayla, peteklere zarar vermeden, motor tarafından dışa doğru üfleyerek temizleyin. Yüksek basınçlı yıkama tabancasını yakın mesafeden tutmak petekleri yatırır ve hava geçişini kalıcı olarak bozar.
Kötü Koku ve Kabin Havası Temizliği
Soğutma iyi olsa bile koku sorunu ayrı bir başlık. Bu koku genellikle klima gazından değil, evaporatör yüzeyinde biriken nemden gelir.
Klimadan gelen küf kokusunun kaynağı ne?
Evaporatör soğuduğunda üzerinde yoğuşma suyu oluşur; bu su normalde bir tahliye hortumundan araç altına akar. Karanlık, nemli ve tozlu bu yüzey bakteri ile küf için ideal ortamdır. Aracı park ettiğinizde ıslak kalan evaporatör, ertesi gün klimayı açtığınız anda o kokuyu kabine üfler.
İki basit alışkanlık çoğu kokuyu önler:
- Yolculuğun son birkaç dakikasında klimayı (A/C tuşunu) kapatıp fanı açık bırakın. Evaporatör kurur.
- Aracın altında, ön yolcu tarafına yakın bir noktada su damladığını görmüyorsanız tahliye hortumu tıkanmış olabilir. Tıkalı hortum, ayak altındaki halının ıslanmasına da yol açar.
Kabin filtresi ne sıklıkta değişmeli?
Kabin filtresi, kokunun hem sebebi hem çözümü olabilir. Toz, polen ve yaprak parçalarıyla dolmuş bir filtre nem tuttuğunda kendisi koku kaynağına dönüşür. Genel kabul, yılda bir veya on beş bin kilometrede bir değişimdir; tozlu yollarda ve şehir içi yoğun trafikte bu süre kısalır. Filtre çoğu araçta torpido gözünün arkasındadır ve alet gerektirmeden değişir. Kabin filtresi temizliği ve değişimi konusunu ayrı bir rehberde adım adım ele alıyoruz; klima bakımına başlamadan önce oraya göz atmak işinizi kolaylaştırır.
Sprey dezenfektanlar işe yarar mı?
Kısmen. Piyasadaki köpük veya aerosol klima temizleyicileri iki tiptir:
| Tip | Nasıl uygulanır | Beklenen etki |
|---|---|---|
| Menfezden püskürtmeli | Klima iç devir modunda, fan açıkken kabine sıkılır | Yüzeysel; kokuyu bir süre bastırır |
| Köpük tipi (tahliye/evaporatör hattından) | Kabin filtresi yuvasından veya tahliye hortumundan evaporatöre ulaştırılır | Kaynağa etki eder, daha kalıcı |
Hangisini kullanırsanız kullanın, önce eski kabin filtresini çıkarın, işlem bitince yenisini takın. Kirli filtreyi yerinde bırakarak yapılan temizlik birk