Far Ampulü Değişimi ve Ayarlaması

Gece yolculuğunda karşıdan gelen sürücülerin selektör yapması ya da farlardan birinin diğerinden gözle görülür şekilde sönük kalması… Bu iki durum da genellikle aynı yere çıkar: far ampulü ya ömrünü doldurmak üzeredir ya da far ayarı kaymıştır. İyi haber şu ki her ikisi de, temel el aletleriyle ve biraz sabırla evde halledilebilecek işlerdir. Aşağıda konuya sıfırdan başlayan biri için, kafanızda oluşması muhtemel soruların sırasıyla ilerleyeceğiz.

Arızalı Ampulü Tespit Etmek ve Değiştirmek

Far ampulü değişimi denince akla önce "hangi ampul, nasıl sökülür" gelir. Ama işin başında cevaplanması gereken daha basit sorular var.

Farım gerçekten ampulden mi kaynaklanıyor?

Aracı düz bir duvara üç dört metre mesafede park edip kısa farları yakın, sonra uzunları deneyin. Şunlara bakın:

• Tek far yanmıyor: Büyük ihtimalle ampul. Sigorta ya da röle arızasında genellikle her iki taraf birden gider.
• İki far da yanmıyor: Önce sigorta kutusuna bakın. Kapak içindeki şemada far sigortasının yeri yazılıdır.
• Far yanıyor ama sarımsı ve zayıf: Ampul ömrünün sonuna gelmiş olabilir; ancak far camının içten buğulanması, dıştan matlaşması veya kötü şase bağlantısı da aynı görüntüyü verir.
• Far titriyor, aralıklı sönüyor: Soket oksitlenmiş veya kablo teması bozulmuş olabilir. Aküyle ilgili gerilim düşüklüğü de benzer davranışa yol açabilir; akü bakımı konusundaki notlar burada işinize yarar.

Bir ampul yandıysa diğerinin de yakında gitmesi olağandır, çünkü ikisi de aynı süre çalışmıştır. Bu yüzden çiftler halinde değiştirmek hem ışık dengesini korur hem sizi ikinci kez uğraştırmaz.

Hangi ampulü almalıyım?

Ampul tipi araç kullanım kılavuzunda yazar; yoksa sökeceğiniz eski ampulün metal ayağında H4, H7, H11, HB3 gibi bir kod bulunur. Kısa ve uzun farı tek ampulle veren araçlarda genellikle H4, ayrı olanlarda H7 benzeri tipler kullanılır.

Değişim adım adım nasıl yapılır?

1. Kontağı kapatın, mümkünse akünün eksi kutbunu ayırın. Farlar sıcaksa soğumasını bekleyin.
2. Motor kaputunu açıp far grubunun arkasına ulaşın. Bazı araçlarda hava filtresi kutusu, akü veya sinyal ünitesini geçici olarak çıkarmak gerekir.
3. Arkadaki lastik veya plastik toz kapağını çevirerek çıkarın.
4. Soketi ampulden ayırın; ardından yay klipsini bastırarak yana açın ya da bayonet tipteyse ampulü hafifçe çevirip çekin.
5. Yeni ampulü camına asla çıplak elle dokunmadan, temiz bir bez veya eldivenle tutarak yerine oturtun. Parmaktaki yağ, ısınan camda lekelenmeye ve erken yanmaya yol açar.
6. Klipsi kapatın, soketi takın, toz kapağını yerine oturtun. Kapak tam kapanmazsa far içine nem girer.
7. Kontağı açıp kısa ve uzun farı test edin.

Ellerinizin sığmadığı sıkışık motor bölmelerinde, tekerleği çevirip çamurluk içindeki kapaktan ulaşmak veya far grubunun tamamını iki üç cıvatayı sökerek dışarı almak çoğu zaman daha hızlı olur.

Far Ayarı: Işığı Doğru Yere Düşürmek

Ayar ne zaman gerekir?

Far ampulü değişimi sonrası ışık hüzmesi genellikle yerinde kalır, ama şu durumlarda kontrol şart: far grubu tamamen söküldüyse, ön tampon veya çamurluk müdahale gördüyse, süspansiyon parçaları değiştiyse ya da sık sık bagajı yüklü seyahat ediyorsanız. Karşıdan gelenlerin sürekli uyarı yapması, buna karşılık sizin yolu yeterince görememeniz klasik belirtidir.

Evde nasıl ayarlanır?

Basit bir duvar yöntemi işinizi görür:

• Aracı düz zeminde, düz bir duvara yaklaşık 5 metre mesafede karşıdan park edin.
• Lastik basınçlarını üretici değerine getirin, bagajı normal yük durumuna alın, depoyu makul dolulukta tutun ve sürücü koltuğuna kendi ağırlığınıza yakın bir yük koyun.
• Her farın merkez yüksekliğini yerden ölçün, duvara bantla aynı yükseklikte yatay bir çizgi işaretleyin. Farların merkez eksenlerini de dikey çizgilerle işaretleyin.
• Kısa farı yakın. Işığın üst sınırı, işaretlediğiniz yatay çizginin biraz altında kalmalı; 5 metrede tipik olarak 5 cm kadar aşağıda olması iyi bir başlangıçtır.
• Kısa far hüzmesinin sağ tarafında yukarı doğru kırılan bir basamak görürsünüz. Bu basamak, sağ banketi aydınlatmak içindir ve doğru ayarda merkez dikey çizginin sağında kalmalıdır.
• Far grubunun arkasındaki ayar vidalarını (biri dikey, biri yataydır) küçük adımlarla çevirip sonucu duvarda izleyin.

Kabin içindeki far seviye düğmesi ne işe yarar?

Birçok araçta gösterge panelinde 0-1-2-3 rakamlı bir tekerlek vardır. Bu, mekanik ayarın yerine geçmez; sadece yük durumuna göre hüzmeyi geçici olarak indirir. Normal kullanımda 0 konumunda olmalıdır. Ayara başlamadan önce bu düğmenin 0'da olduğundan emin olun, yoksa boşuna uğraşırsınız